O egzaminie

Do egzaminu zawodowego – Formuła 2019 przystępują uczniowie i słuchacze szkół, w których kształcenie jest realizowane zgodnie z podstawami programowymi kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego:

1. uczniowie branżowych szkół I stopnia niebędący młodocianymi pracownikami,
2. uczniowie branżowych szkół I stopnia będący młodocianymi pracownikami zatrudnionymi w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem,
3. uczniowie techników,
4. słuchacze szkół policealnych,
5. słuchacze branżowych szkół II stopnia.

Uczniowie i słuchacze są informowani przez dyrektora szkoły o obowiązku przystąpienia do egzaminu zawodowego odpowiednio w danym roku szkolnym lub danym semestrze, nie później niż w terminie 10 dni od dnia rozpoczęcia danego roku szkolnego lub danego semestru. Przystąpienie ucznia i słuchacza do egzaminu zawodowego we wskazanym przez dyrektora szkoły odpowiednio roku szkolnym lub semestrze jest jednym z warunków uzyskania promocji do następnej klasy, na następny semestr lub ukończenia szkoły. Do egzaminu zawodowego mogą również przystąpić:

1. uczniowie branżowych szkół I stopnia będący młodocianymi pracownikami zatrudnionymi w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem, którzy realizowali podstawę programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego;
2. absolwenci branżowych szkół I stopnia, branżowych szkół II stopnia, techników i szkół policealnych, którzy realizowali podstawę programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego;
3. osoby, które ukończyły kwalifikacyjny kurs zawodowy (KKZ), prowadzony w oparciu o podstawę programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego;
4. osoby dorosłe, które ukończyły praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych, o których mowa odpowiednio w art. 53c i art. 53d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475) rozpoczęte przed dniem 1 czerwca 2025 r.;
5. osoby, które ukończyły staż, o którym mowa w art. 119 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620), jeżeli program stażu uwzględniał wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego;
6. osoby spełniające warunki dopuszczenia do egzaminu eksternistycznego zawodowego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, które złożyły wniosek o dopuszczenie do tego egzaminu po dniu 31 stycznia 2021 r.;
7. osoby, które ukończyły kształcenie prowadzone zgodnie z podstawą programową kształcenia w zawodach z 2012 r.;
8. absolwenci branżowych szkół I stopnia oraz absolwenci szkół policealnych, którzy realizowali podstawę programową kształcenia w zawodach z 2017 r.

UWAGA! Dla ucznia branżowej szkoły I stopnia - młodocianego pracownika zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem – warunkiem ukończenia szkoły jest przystąpienie do egzaminu czeladniczego prowadzonego przez komisje izb rzemieślniczych. Rodzaj obowiązkowego egzaminu dla ucznia młodocianego pracownika ustala dyrektor szkoły na podstawie umowy przedkładanej przez ucznia przy przyjęciu do szkoły (lub załącznika do tej umowy).

Egzamin zawodowy jest formą oceny poziomu opanowania przez zdających wiadomości i umiejętności z zakresu jednej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, ustalonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego. Egzamin zawodowy jest przeprowadzany na podstawie wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, w którym wyodrębniono daną kwalifikację. Centralna Komisja Egzaminacyjna publikuje Informatory dotyczące egzaminu zawodowego, które zawierają m.in. przykładowe pytania i zadania egzaminacyjne.

Harmonogram przeprowadzania egzaminu zawodowego w każdym roku publikowany jest w Komunikacie dyrektora CKE dostępnym tutaj. Zgodnie z komunikatem egzamin zawodowy przeprowadzany jest w dwóch sesjach egzaminacyjnych: w sesji zimowej (Sesja 1. rok ZIMA) i w sesji letniej (Sesja 2. rok LATO). Komunikat Dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej określa dla tych dwóch sesji egzaminacyjnych daty przeprowadzania części pisemnej egzaminu w terminie głównym i dodatkowym, daty rozpoczęcia i zakończenia części praktycznej egzaminu w terminie głównym i w dodatkowym.

Uczeń, słuchacz, absolwent, osoba, która jest uczestnikiem kwalifikacyjnego kursu zawodowego lub ukończyła kwalifikacyjny kurs zawodowy, osoba, która jest uczestnikiem stażu lub ukończyła staż, osoba, która ukończyła kształcenie prowadzone zgodnie z podstawą programową kształcenia w zawodach z 2012 r., absolwent branżowej szkoły I stopnia i absolwent szkoły policealnej, którzy realizowali podstawę programową kształcenia w zawodach z 2017 r., składają deklaracje przystąpienia do egzaminu zawodowego nie później niż do:

a) dnia 15 września – jeżeli przystępują do egzaminu zawodowego, którego termin główny został określony w komunikacie, między 2 listopada a 28 lutego danego roku szkolnego;

b) dnia 7 lutego – jeżeli przystępują do egzaminu zawodowego, którego termin główny został określony w komunikacie, między 1 kwietnia a 31 sierpnia danego roku szkolnego.

Kwalifikacyjny kurs zawodowy powinien zakończyć się nie później niż na sześć tygodni przed pierwszym dniem terminu głównego egzaminu zawodowego, by osoby uczestniczące w tym kursie miały prawo przystąpić do egzaminu zawodowego w tym terminie głównym. Osoby zainteresowane przystąpieniem do egzaminu zawodowego w trybie eksternistycznym składają wniosek o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego do 7 lutego (jeśli zamierzają przystąpić do egzaminu w danym roku) lub do 15 września (jeśli zamierzają przystąpić w roku kolejnym).

Egzamin zawodowy składa się z części pisemnej i części praktycznej. Część pisemna jest przeprowadzana z wykorzystaniem Systemu Informatycznego Obsługującego Egzaminy Zawodowe – SIOEZ. Zdający rozwiązują zadania testowe z wykorzystaniem komputerów na indywidualnych stanowiskach egzaminacyjnych. Zadania egzaminacyjne w części pisemnej egzaminu zawodowego są wybierane losowo dla każdego zdającego z bazy zadań egzaminacyjnych prowadzonej przez Centralną Komisję Egzaminacyjną, z wykorzystaniem algorytmu ustalonego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Część pisemna trwa 60 minut i jest przeprowadzana w formie testu składającego się z 40 zadań zamkniętych zawierających cztery odpowiedzi do wyboru, z których tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Dla osób, które wymagają dostosowania warunków i formy przeprowadzania egzaminu, egzamin może odbyć się z wykorzystaniem wydrukowanego dostosowanego arkusza egzaminacyjnego. Część praktyczna egzaminu zawodowego jest przeprowadzana na stanowisku egzaminacyjnym w formie zadania lub zadań praktycznych, których rezultatem wykonania jest wyrób, usługa lub dokumentacja. Część praktyczna trwa nie krócej niż 120 minut i nie dłużej niż 240 minut. Czas trwania części praktycznej egzaminu zawodowego dla konkretnej kwalifikacji jest określony w Informatorze. Dodatkowo na zapoznanie się z treścią zadania egzaminacyjnego zawartego w arkuszu egzaminacyjnym oraz z wyposażeniem stanowiska egzaminacyjnego zdający ma 10 minut, których nie wlicza się do czasu trwania części praktycznej egzaminu zawodowego. Dla zdających ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi czas trwania części pisemnej i części praktycznej może być przedłużony. Czas o jaki może być przedłużona odpowiednia część egzaminu zawodowego określony jest w komunikacie Dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

Egzamin jest bezpłatny dla uczniów i słuchaczy. Egzamin jest odpłatny dla:

• absolwentów szkół i osób, które ukończyły KKZ, jeżeli przystępują do egzaminu po raz trzeci i kolejny,
• osób przystępujących do egzaminu eksternistycznego zawodowego,
• młodocianych pracowników, przy czym pracodawca zatrudniający młodocianych pokrywa koszty przeprowadzenia egzaminów zdawanych w pierwszym wyznaczonym terminie (wnosi opłatę za egzamin młodocianego, ucznia branżowej szkoły I stopnia, z którym zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu) i może pokryć koszty egzaminu poprawkowego,
• osób, które ukończyły staż, o którym mowa w art. 119 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620).

Opłata pobierana za egzamin (łącznie część pisemna i część praktyczna) wynosi 5,5% minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela dyplomowanego posiadającego tytuł zawodowy magistra z przygotowaniem pedagogicznym. W przypadku tylko jednej części egzaminu opłata wynosi:

• dla części pisemnej – 1/3 wysokości opłaty,
• dla części praktycznej – 2/3 wysokości opłaty.

Dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej ustala i publikuje na swojej stronie internetowej wysokość opłaty, wskazuje konto oraz inne zasady dokonywania i dokumentowania wpłat. Informacje dotyczące zasięgu terytorialnego OKE są dostępne pod adresem: www.cke.gov.pl w odnośniku Okręgowe Komisje Egzaminacyjne.

Laureaci i finaliści turniejów i olimpiad tematycznych związanych z wybraną dziedziną wiedzy są zwolnieni z części pisemnej egzaminu zawodowego i na certyfikacie kwalifikacji zawodowej otrzymują z tej części egzaminu najwyższy wynik (100%). Wykaz turniejów lub olimpiad tematycznych związanych z wybraną dziedziną wiedzy, uprawniających do zwolnienia z przystąpienia do części pisemnej egzaminu zawodowego, jest ogłaszany przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w Biuletynie Informacji Publicznej nie później niż na 2 lata przed terminem ich przeprowadzania.

Tak. Dostosowanie warunków egzaminu zawodowego – na podstawie odpowiednich dokumentów – przysługuje zdającym:

1. niesłyszącym
2. słabosłyszącym
3. niewidomym
4. słabowidzącym
5. z niepełnosprawnością ruchową i z czasową niesprawnością rąk
6. z afazją
7. z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim
8. z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera
9. chorym (w tym przewlekle) lub czasowo niesprawnym

oraz

10. uczniom, słuchaczom albo absolwentom posiadającym opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: z dysleksją, dysgrafią, dyskalkulią, dysortografią
11. uczniom, słuchaczom albo absolwentom, którzy w roku szkolnym, w którym przystępują do egzaminu zawodowego, byli objęci pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole ze względu na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia komunikacji językowej lub sytuację kryzysową lub traumatyczną z niedostosowaniem społecznym lub zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Dla zdającego, o którym mowa w pkt. 1-2 i 5-11, nie przygotowuje się odrębnych arkuszy egzaminacyjnych. Dostosowanie warunków i formy egzaminu zawodowego obejmujące m.in. przygotowanie dostosowanych arkuszy – na podstawie odpowiednich dokumentów – przysługuje zdającym niewidomym i słabowidzącym. Szczegółowe sposoby dostosowania są wymienione w komunikacie dyrektora CKE, który publikowany jest nie później niż do 20 sierpnia roku szkolnego, poprzedzającego rok szkolny, w którym jest przeprowadzany egzamin zawodowy.

Aby zdać egzamin zawodowy, należy uzyskać:

1. z części pisemnej – co najmniej 50% punktów możliwych do uzyskania (czyli minimum 20 punktów), oraz
2. z części praktycznej – co najmniej 75% punktów możliwych do uzyskania.

Wynik egzaminu zawodowego ustala i przekazuje okręgowa komisja egzaminacyjna.

Zdający, który zdał egzamin zawodowy w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie, otrzymuje certyfikat kwalifikacji zawodowej, wydany przez komisję okręgową. Osoba, która posiada certyfikaty kwalifikacji zawodowej potwierdzające wszystkie kwalifikacje wyodrębnione w danym zawodzie oraz posiada odpowiedni poziom wykształcenia, otrzymuje dyplom zawodowy. Do dyplomu zawodowego dołącza się Europass – Suplement do Dyplomu Zawodowego, który stanowi uzupełnienie informacji zawartych w dyplomie i ma za zadanie ułatwić ich lepsze zrozumienie, przede wszystkim przez pracodawców i instytucje zagraniczne. Dyplomy i suplementy do dyplomów wydają okręgowe komisje egzaminacyjne. Zdający, który nie zdał egzaminu zawodowego, otrzymuje informację o wynikach z tego egzaminu.

Tak. Dla przypadków zdania egzaminów ze wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie, ale w różnych formułach egzaminu, np. 2012, 2017 i 2019 lub posiadania świadectwa czeladniczego w zawodzie odpowiadającemu zakresowi jednej z kwalifikacji, ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 stycznia 2025 r. w sprawie wykazu dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w zawodzie nauczanym na poziomie technika (Dz.U. poz. 169).